N.

N. is mijn zusje. Tenminste, we doen net alsof. Soms is ze ook mijn moeder. Dan kijk ze van opzij naar mij en weet ze alles. Maar meestal is N. mijn tweede stem. Of ik de hare. Want dan is het vrijdag en staan we met elkaar te zingen.

Kun je je voorstellen hoe dat gaat?

Een vrijdagochtend, drukke week, je lichaam stijf, je hoofd op barsten, ziel versnipperd, schouderspieren hard als kabels. Een bakje koffie, je ontdooit, en tien minuten later klinkt de eerste lach. Opzij die koffie, kom, we gaan beginnen.

Staan.
Ogen dicht.
Concentratie.
Adem.
Klank.

Vivaldi's "Et in terra pax", de lange noten, langzaam, rustig wentelend door hoog en laag. De haartjes op je armen staan al overeind. Je wrijft over je wangen, schouders, flanken. Je ademt dieper, beter. De klank ontspringt vanzelf. Je borstkas trilt, je buik, je knieen, en tot slot je tenen. Als de laatste noot vervliegt sla je je ogen open, kijkt elkaar aan, straalt. Weg is de week, weg is de drukte, weg de onrust en de kramp. Je staat er, tintelend van energie. Wat gaan we zingen?!

Dowland, Vivaldi, Humperdinck, Rachmaninov, Purcell en Pergolesi. Duits of Engels, Frans of Zweeds, soms vrolijk en soms melancholiek. Een drama, een dansje, een klacht of een grap. Dicht bij elkaar of heel ver weg, je ogen dicht of wijd, wijd open. Handgebaren voor de hoogte, wees niet bang en durf te stralen. Soms ik de alt, jij de sopraan, soms andersom, we leren van elkaar en met elkaar. We werken hard totdat het lukt, of tot de slappe lach ons dwingt om op te houden, door te gaan met weer een ander stuk.

Na drie uur zijn we moegezongen, maar zo gelukkig, zo voldaan. N.s hondje kijkt met scheve blik hoe noten en cds weer worden opgeruimd. Wat dacht het al die tijd, wat die twee vrouwen staan te doen?

Thank you for the music,
zusje N.

Attima

Vandaag ben ik zwanger gemaakt. Door Jookje. Jookje is kostuumontwerpster, en ze stond te schateren toen ik het met schuimrubber gevulde hempje aantrok en mijn positiebroek eronder vastknoopte. De vader van mijn fonkelnieuwe baby keek trots. Ik ken hem sinds een week. Samen vormen we een toeristenechtpaar met vijf kinderen, ik ben zwanger van de zesde. De andere vijf heb ik ook nog nooit gezien. Wèl heb ik vandaag kennisgemaakt met de au-pair die ons helpt met het in bedwang houden van die kleine rakkers. Die zullen straks zoekraken op een Javaanse markt, een Chinese koopman pesten en pinda's pikken...

Schuld aan dit alles is Attima. Attima is een Javaanse gamelandanseres. En een opera. En een project dat sinds kort de regie over mijn hart (figuurlijk) en mijn weekenden (letterlijk) heeft overgenomen. Samen met 45 andere koorzangers, 53 orkestleden, acht professionele solisten, zes gamelandansers, twee dirigenten en ontelbare andere medewerkers maak ik deel uit van een productie die deze vergeten opera op de planken van de Haagse Koninklijke Schouwburg gaat brengen. En ik ben er maar wat trots op. Want regisseur David Prins weet uit het zooitje ongeregeld dat bij de eerste repetitie verscheen een klinkend operakoor te maken. Onder zijn leiding bouwen we nu ieder weekend aan ons deel van het geweldige spektakel dat straks het publiek in ademloze spanning op het puntje van de zachte schouwburgstoelen moet doen zitten.

Tot nu toe hebben we spanning en genot voor ons alleen. En genieten, dat doen we!! Zingend, spelend, luisterend, kijkend, lerend. En lachend! Om de dirigent die zijn hele lichaam in de strijd gooit om ons die exotische ritmes te leren. Om de Chinees met zijn "katjang goleng!". Om Boudewijn de dief die voor de twintigste keer tegen de grond gaat en over zijn pijnlijke rug wrijft. Om het dansje van de stewardess, geïnspireerd op de uitleg in het vliegtuig: front and rear exit, place oxygen mask over nose and mouth. En om die zwangere toeriste met haar dikke buik. Dat ben ik, en ik heb nog nooit zo'n leuk weekend gehad. Nog zes nachtjes slapen, dan gaan we verder! Leve Attima!!

www.attima.nl

Voorstellingen:

Vrijdag 23 mei 20.15uur première
Zaterdag 24 mei 20.15uur
Zondag 25 mei 14.00uur matinee
Dinsdag 27 mei 20.15uur
Woensdag 28 mei 20.15uur

Despiration

Ik lijd aan ademnood. Niet dat ik lucht te kort kom, nee, ik heb er te veel van. Namelijk in mijn Nederlands.

In mijn moedertaal begint het woord "Tafel" met "th". Tenminste, zo klinkt het. Bij het uitspreken van de t komt lucht vrij. Dat heet aspiratie. Ook de Engelsen aspireren hun t's, p's en k's. Hoe bekakter, hoe meer. "A chup of thea, phlease!"

Alleen het Nederlands wil het anders. Bij "tafel" gaat de t direct over in de a. Ook de polder is geen pholder en de kaas geen khaas. Tenzij je ten oosten van de IJssel woont. Ik ben 500 km ten oosten van de IJssel geboren, dus ik heb het ook. Dhamn ith.

In mijn verwoede pogingen om te assimileren heb ik het aspireren over het hoofd gezien. Maar nu klaagt mijn zanglerares. Als je "Qhui thollis phecchatha mundi" zingt val je niet alleen accenttechnisch door de mand. Ook voor de klank is teveel aspiratie dodelijk. Maar hoe kom ik ervan af?

Huiswerk van mijn juf: verzin een woord voor "niet aspireren". Iets wat op een positieve manier uitdrukt wat ik moet doen, niet op een negatieve manier wat ik moet laten. Ik heb geen idee. Nederlanders, hoe doen jullie dat? I'm desperate. Despirate? Heeft iemand een idee?